Waarom beton een volwaardige rol speelt in de bouw van vandaag én morgen

‘De woningnood lossen we alleen op als we alle bouwmaterialen gebruiken die voorhanden zijn. En nee, dat betekent niet dat we inboeten op duurzaamheid. In Nederland overheerst het beeld dat duurzaam bouwen uitsluitend betekent dat je met hernieuwbare producten moet werken. Ik bestrijd die stelling. Bovendien is niet elk materiaal geschikt voor alle typen bouw. Er wordt vaak onvoldoende gekeken naar wat je met die producten daadwerkelijk kunt doen en op welke schaal,’ vangt Alexander van Tintelen, algemeen directeur van Voorbij Prefab aan.

Het imagoprobleem van beton
Volgens Van Tintelen heeft beton bovendien te maken met een imagoprobleem. ‘Er zijn gedachteprofielen waarin beton wordt gezien als iets waar je alleen mee bouwt als het moet. Terwijl beton juist hele sterke, bewezen eigenschappen heeft om duurzaam te bouwen. We bouwen er al eeuwen mee. Tegelijkertijd zijn we eerlijk gezegd als sector een beetje achterop geraakt in het vertellen over de verduurzaming van ons product. We waren vooral bezig met de dagelijkse praktijk en minder met het vertellen over onze bijdrage aan een betere wereld.’

Beton en duurzaamheid gaan wél samen
Die achterstand wordt inmiddels ingehaald. Voorbij Prefab laat zien dat beton en duurzaamheid prima samen kunnen gaan, juist in een prefab context. ‘Het beton dat wij in Amsterdam maken voldoet al aan de klimaatdoelen van Parijs voor 2030. En sterker nog, in november 2025 zijn wij gestart met leveringen van ons eerste project dat geheel van ons biobeton wordt gemaakt, dat zelf aan de doelstellingen voor 2050 voldoen. Als je dat over de bühne krijgt, dan kom je als sector echt in een ander -het juiste- daglicht te staan.’

Op de foto: het project op het oude defensieterrein in Utrecht, genaamd Nieuwe Defensie. Hier wordt momenteel door ERA Contour een woontoren van 150 appartementen gerealiseerd met ons biobeton, met een emissie op het niveau van het Parijsakkoord van 2050.

Cement en CO₂, van knelpunt naar kans
De kern van de verduurzaming van zijn product zit volgens Van Tintelen vooral in het aanpakken van de grootste milieubelasters van beton: cement en CO₂. ‘Tijdens de productie van cement komt veel CO₂ vrij en dat zet beton automatisch in een negatief daglicht. Maar je kunt prima werken met alternatieve bindmiddelen of duurzamer cement. Beide zijn gewoon mogelijk. Daarnaast kun je kritisch kijken naar de rest van de grondstoffen en veel meer gerecycled materiaal toepassen.’ En dat doen ze bij Voorbij Prefab dan ook.

CO₂ opslaan in beton
Voorbij Prefab gaat desgewenst ook nog een stap verder door ook CO₂ in beton vast te leggen. Van Tintelen licht toe: ‘Er zijn organische materialen, zoals snoeiafval dat middels pyrolyse worden verhit. Dit proces zorgt voor drie restproducten: olie, gas en een restmateriaal waarin alle CO₂ van het oorspronkelijke materiaal is opgeslagen. Wij voegen dit materiaal toe aan ons beton en realiseren hiermee CO₂-opslag in ons product. Dan wordt beton ineens niet alleen minder vervuilend, maar onderdeel van de oplossing.’Dat deze aanpak niet onopgemerkt blijft, blijkt uit de Innovatie Award die Voorbij Prefab vanuit de TBI Groep ontving.

Kennis delen om te versnellen
‘We zullen dit verhaal veel meer moeten vertellen. Gelukkig haakt de branche inmiddels volop aan. Collega-betonproducenten doen mee, Betonhuis begint steeds meer aansluiting te vinden. Het woord wordt verspreid.’ Voorbij Prefab doet een extra duit in het zakje door haar kennis openbaar te delen. ‘Wij zijn ingericht op duurzaamheid. Er komen al drie jaar uitsluitend duurzame prefab casco’s uit onze fabriek. Sterker nog, je kúnt bij ons geen vervuilend beton meer kopen en we hopen dat de hele sector meedoet. Daarom stellen wij onze receptuur openbaar beschikbaar. We geloven niet in alles voor jezelf houden en hopen dat iedereen dan bij jou koopt. De TBI-visie is dat we dit met elkaar moeten doen. Het woningtekort duurzaam oplossen kan alleen als we het samen doen.’

Duurzaam bouwen begint bij laten staan
Duurzaam bouwen gaat volgens Van Tintelen over meer dan duurzame materialen. ‘Wat mij betreft is de belangrijkste pijler dat we op voorhand goed nadenken over wat we bouwen. Het meest duurzame dat je kunt doen, is bouwen om te laten staan. In de zeldzame gevallen dat dat niet kan, kunnen we kijken naar verplaatsen of in delen hergebruiken. Pas als echt niets anders meer mogelijk is, ga je over tot recycling. Wat mij betreft denken we in de ontwerpfase dus nog iets langer na over levensloopbestendigheid en functieveranderingen. Dat scheelt een hoop gedoe.’

Niet beton óf hout, maar bouwen met verstand
Volgens Van Tintelen is het tijd om het gesprek over duurzaamheid in de bouw te verbreden. Niet beton versus hout, maar samen kijken naar wat nodig is om toekomstbestendig te bouwen. ‘Je moet niet zonder ons willen. Betoneigenschappen zijn al eeuwenlang bewezen, ook op het gebied van isolatie en andere natuurkundige prestaties. Niet beton omdat het moet, maar beton omdat het kan.’